Słynny most w Wenecji – historia, ciekawostki, lokalizacja

Najsłynniejszy most w Wenecji to Most Rialto, choć tuż za nim pod względem rozpoznawalności plasuje się Most Westchnień. Pierwszy łączy brzegi Canal Grande, a drugi stanowi barokowy korytarz między Pałacem Dożów a Nowymi Więzieniami. W artykule znajdziesz historię obu budowli, ich ciekawostki oraz dokładne wskazówki lokalizacyjne.

Jakie mosty w Wenecji są najsłynniejsze?

Serenissima ma ponad 435 mostów, ale tylko dwa trafiają na większość pocztówek i zdjęć. Most Rialto to najstarsza przeprawa nad Canal Grande, natomiast Most Westchnień przyciąga turystów ze względu na tajemniczą nazwę i zwartą, barokową sylwetkę.

Za nimi podążają trzy pozostałe mosty nad główną arterią miasta: Most Akademii, Most Bosych oraz Most Konstytucji. Trzeba jednak wiedzieć, że słynny Most Westchnień wcale nie leży nad Canal Grande – przecina wąski Kanał Pałacowy, czyli Rio di Palazzo.

Most Westchnień – historia i architektura

Most Westchnień powstał jako praktyczne połączenie sądu w Pałacu Dożów z nowym skrzydłem więziennym po drugiej stronie Kanału Pałacowego. Budowę rozpoczęto w 1614 roku, a projekt przygotował Antonio Contino. Budowla reprezentuje styl barokowy i ma jedynie 11 metrów długości, jednak to wystarczyło, by stać się jednym z symboli Wenecji.

Z zewnątrz most wygląda jak pojedynczy korytarz. W rzeczywistości składa się z dwóch samodzielnych, oddzielonych od siebie przejść. Budowę zlecił doża Marino Grimani, więc jego herb znalazł się w centralnej części przeprawy. Nad herbem umieszczono płaskorzeźbę z personifikacją Sprawiedliwości.

Skąd pochodzi nazwa Most Westchnień?

Obecna nazwa pojawiła się dopiero w epoce romantyzmu. Podróżni wyobrażali sobie, że skazańcy idący do cel po raz ostatni spoglądali przez małe okna na lagunę, wyspę św. Jerzego oraz utraconą wolność i wzdychali do bliskich. Włoskie słowo sospiri oznacza właśnie westchnienia.

Nazwa Mostu Westchnień narodziła się dopiero w epoce romantyzmu, gdy podróżni idealizowali ostatnią drogę skazańców przez wąskie korytarze.

Jak wejść do środka Mostu Westchnień?

Przejście przez Most Westchnień jest możliwe podczas zwiedzania Pałacu Dożów. Trasa muzealna prowadzi przez jeden z dawnych korytarzy, więc można zobaczyć most od wewnątrz i lepiej zrozumieć jego więzienny charakter. Bilet do pałacu najlepiej rezerwować online.

Most Rialto – od pontonu do kamiennego łuku

Most Rialto to najstarszy most nad Canal Grande i przez niemal 300 lat był jedyną przeprawą między brzegami tej głównej arterii. Jego początki sięgają XII wieku, gdy postawiono prowizoryczny most pontonowy z łodzi. Z czasem w pobliżu mennicy, od której wzięła się pierwsza nazwa Ponte della Moneta, powstały kolejne konstrukcje.

Rialto zawsze pełnił funkcję handlowego centrum. Na moście i wokół niego działały stoiska kupieckie, a czynsz płacony przez handlarzy pomagał utrzymać przeprawę w dobrym stanie. Most łączył wschodni brzeg Riva del Vin z zachodnim Riva del Ferro i prowadził w stronę ruchliwego targu Rialto.

Drewniane mosty i katastrofy

W 1255 roku w miejscu pontonu pojawił się most drewniany z rampami i podnoszoną częścią środkową. Jego konstrukcja przepuszczała większe statki, ale nadal była podatna na zniszczenie. Budowla została uszkodzona w 1310 roku podczas buntu Bajamonte Tiepolo, a w 1444 roku zawaliła się pod ciężarem tłumu obserwującego paradę łodzi.

Odbudowany most runął ponownie w 1524 roku. Ostatnia drewniana wersja przetrwała tylko do 1578 roku, po czym miasto zdecydowało się na trwalszą konstrukcję.

Projekt Antonia da Ponte

W grudniu 1587 roku Senat Wenecji powołał trzech superintendentów, którzy mieli przedstawić projekty odbudowy. Zwyciężyła propozycja Antonia da Ponte, choć w konkursie pojawiały się również pomysły tak znanych twórców jak Michał Anioł czy Andrea Palladio. Prace ruszyły w 1588 roku, a kamienny most ukończono w 1591 roku.

Nowy obiekt miał 48 metrów długości i 22 metry szerokości. Jego łuk wznosi się 7,5 metra nad poziomem wody, a rozpiętość przęsła wynosi 28 metrów. Wzmocniono go tysiącami dębowych pali wbitych w dno kanału – różne opracowania podają od 6 do 12 tysięcy. Koszt budowy zamknął się w kwocie 250 tysięcy dukatów.

Architekt Antonio da Ponte miał odpowiadać na ostrzeżenia o możliwym zawaleniu się mostu słowami: Zobaczymy za 500 lat.

Most Rialto leży pod współrzędnymi 45°26′16,93″N 12°20′09,22″E i jest jedną z najczęściej fotografowanych budowli we Włoszech.

Pozostałe mosty nad Canal Grande

Nad Canal Grande wznoszą się dziś cztery przeprawy. Poza Mostem Rialto są to Most Akademii, Most Bosych oraz Most Konstytucji. Ich historia pokazuje, jak zmieniały się materiały i pomysły inżynierów.

Most Akademii powstał w 1854 roku jako żelazna konstrukcja Alfreda Neville’a, ale w 1933 roku zastąpiono ją drewnianym mostem projektu Eugenia Miozziego z ukrytym stalowym szkieletem. Most Bosych z 1858 roku również przebudowano w 1932 roku, tym razem z kamienia z Istrii, by lepiej pasował do otoczenia. Najmłodszy jest Most Konstytucji, otwarty w 2008 roku.

Most Konstytucji, znany też jako Most Calatrava, ma bardzo nowoczesną formę. Jego szklana nawierzchnia okazała się jednak niebezpiecznie śliska i przysporzyła miastu wielu problemów. Na remont przeznaczono 500 tysięcy euro, a powierzchnia otrzymała mniej efektowne, ale bezpieczniejsze płyty z trachitu.

Inwestycja kosztowała 11 milionów euro. W 2019 roku włoski Trybunał Obrachunkowy nałożył na Santiago Calatravę karę 78 tysięcy euro, uznając, że projekt nie uwzględnił wystarczająco potrzeb osób z niepełnosprawnościami i dużego ruchu pieszego.

Gdzie znajduje się Most Westchnień i jak go zobaczyć?

Most Westchnień wisi nad Kanałem Pałacowym tuż przy południowej fasadzie Pałacu Dożów. To zaledwie kilka kroków od Placu Świętego Marka, dlatego nie trzeba długo szukać tego miejsca. Najlepszym punktem do fotografowania jest sąsiedni Most della Paglia.

Most della Paglia przecina Rio di Palazzo i łączy molo Piazzetta San Marco z Riva degli Schiavoni. To jeden z najstarszych kamiennych mostów w mieście, bo powstał około 1360 roku. Jego nazwa wiąże się z dawnym handlem słomą, ale dziś najczęściej służy turystom do podziwiania Mostu Westchnień.

Most Westchnień można zobaczyć na kilka sposobów:

• z Mostu della Paglia, skąd widać barokową fasadę i małe okna,
• podczas rejsu gondolą po Rio di Palazzo lub sąsiednich kanałach,
• w środku, podczas zwiedzania Pałacu Dożów i trasy przez dawny korytarz,
• z nabrzeża Riva degli Schiavoni, z nieco dalszej perspektywy.

Bilet do Pałacu Dożów kosztuje 25 euro, a na zwiedzanie warto przeznaczyć do dwóch godzin. Najbliższe przystanki tramwaju wodnego to San Marco i San Zaccaria.

Mniej znane mosty Wenecji i ciekawostki

Most Wolności to przeprawa łącząca historyczne centrum ze stałym lądem. Ma 3850 metrów długości i powstawał od 1841 roku, a pierwszy pociąg przejechał nim 11 stycznia 1846 roku. Do budowy zużyto 80 tysięcy modrzewiowych pali oraz 21 milionów cegieł.

W dzielnicy Cannaregio znajduje się Ponte Chiodo – prywatny most bez barierek. To jedna z dwóch ostatnich przepraw tego typu w Wenecji; druga to Ponte del Diavolo na Torcello. Most Chiodo pochodzi z XV wieku i pokazuje, jak wyglądały typowe weneckie przejścia przed wprowadzeniem balustrad.

Wśród legend warto wspomnieć o przesądzie związanym z Mostem Westchnień: para, która przepłynie gondolą pod spodem i pocałuje się o zachodzie słońca, ma zapewnić sobie trwałą miłość. To romantyczne wierzenie mocno kontrastuje z ponurą historią skazańców, którzy rzekomo wzdychali za wolnością.